Maenhout & Perquy - Mental coaching in topsport

Robert Enke: afterthoughts from a football psy perspective

kris — Sat, 17 Dec 2011 15:48:36 +0000

What a shame, but probably not an exception in modern day football. The fact that Robert in his travels throughout Europe never worked with a coach who believed that confidence could be built through uncompromising trust and positive feedback. During his time at Hannover 96, Enke took the Reiss profile test, describing his personality and motivation. Apparently his need for recognition was high (which was confirmed by his wife Theresa, who said he always played best when he felt appreciated and recognised by his coach) but the Reiss input was never used by his trainer to adapt his coaching style. His team mate Carrasco at Tenerife added: ‘if a goalkeeper happens to work with a coach who eliminates him after just one mistake, the damage is done, and that’s psychologically terrible’.
Strangely enough, the lack of recognition did not stop Robert from showing appreciation and support to his colleague players. He did not suffer from what is known as “Footballer’s disease” (forgetting how to show an interest in other people, because one gets used to being constantly asked questions). When colleague goalie Ulreich (Stuttgart) got a public reprimand from his coach, Enke called him to sympathise, explaining what he himself had experienced in Barcelona, and telling Ulreich that he should not despair, that he would come out of it stronger. And in his final year, having been drafted for the national team together with young star from Bayern Munich, Rene Adler, he gave the rookie some good advice: ‘don’t let anyone, agents, team-mates or newspapers, force you into a state of mind where you think you have to go further and higher as quickly as possible’. Adler appreciated the gesture, and was very surprised to get support from his rival at a time when they were competing for the number one position. He said “among Bundesliga professionals you are always showing off about how strong you are, there is no way you can talk about anxieties, about the problems of dealing with pressure, problems that torment everyone” so the fact Robert was helping me, was very remarkable.

Online profiling tool for athletes and teams

kris — Fri, 30 Sep 2011 18:59:49 +0000

We are proud to present our new online tool to help athletes gain insight into their strengths and development needs in the mental area. Fill in the questionnaires and download your personal report with a detailed description of your mental skills, motivation profile and personality. http://www.mentalsportsprofile.com

Teams that are using the tool: Belgian national football teams (U16 to U21), Cercle Brugge, Zulte Waregem, Telenet Oostende (basketball) Knack Roeselare, Argex Duvel Puurs (volleyball).

Een nieuw seizoen

kris — Fri, 02 Sep 2011 07:25:55 +0000

De voetballers zijn al enkele maanden opnieuw aan het trainen en enkele weken geleden zijn ook de zaalsporters in hun club gestart. Maar sinds gisteren is de transferperiode afgesloten (voor enkele maanden) zodat de spelerskernen definitief gevormd zijn.
En dat betekent dat trainers op zoek zijn om zo snel mogelijk hun groep te leren kennen, de nieuwe spelers in te schatten en de nieuwe teamdynamiek vorm te geven. Een inzicht in de mentale eigenschappen en de persoonlijkheid van spelers is daarbij essentieel, vandaar dat wij deze dagen erg druk in de weer zijn om spelers te interviewen, te observeren en te bevragen via checklists.
Deze weken zijn we actief aan het profileren bij de Rode Duivels (U21, U19, U17), Cercle, Zulte-Waregem, Knack Roeselare, Argex Duvel Puurs en Telenet Oostende. Een kleine 100 rapporten…
We hernemen hier volgende week onze literatuurtips, want onze bibliotheek is nog niet volledig beschreven, en tijdens de zomermaanden zijn er een aantal interessante boeken bijgekomen.
En tenslotte willen we de voetbalwetenschappers nog een interessante congrestip meegeven: Leaders in Performance in Londen, op 8 en 9 oktober in het Chelseastadion.

Bijscholing voor voetbaltrainers: mentale begeleiding van voetballers

kris — Wed, 15 Jun 2011 16:12:06 +0000

Donderdag 16 juni vindt in het Bondsgebouw te Brussel een bijscholingsavond plaats voor voetbaltrainers. Eva en Kris spreken over de meetbaarheid van mentale training. Eerst bekijken we de diagnose, het meten van mentale capaciteiten en persoonlijkheid, daarna focussen we op mentale training (zoals stressbeheersing via biofeedback), en tenslotte besteden we tijd aan het registreren van de mentale frisheid en recovery. Na de koffie komt Afke Van de Wouw, mental coach bij FC VVV haar aanpak toelichten. Zij heeft het met name over het gebruik van individuele ontwikkelingsplannen van de spelers, waarin steevast een mentaal luik wordt opgenomen. Interessante materie! Alle info op de site van de voetbalbond, doorklikken naar trainers, licenties.

Kris Perquy als gastspreker op sportcongres in Madeira

kris — Sun, 05 Jun 2011 19:30:32 +0000

Begin juli organiseert FEPSAC, de Europese associatie van sportpsychologen haar jaarlijks congres in Madeira. Voetbalpsychologie neemt een prominente plaats in dit jaar, want het grote auditorium wordt dagelijks gereserveerd voor de sprekers uit de voetbalwereld. Kris beklimt 2x the main stage, op woensdag met een uiteenzetting over teambuilding bij Cercle Brugge (“Using Jungian Types in Pre-Season Teambuilding with a Professional Belgian Football Team”) en op donderdag is hij voorzitter van het symposium “Football: the final frontier. Testimonials of successful introduction of mental coaching in professional football in Belgium” met bijdragen over Cercle Brugge, Club Brugge en de nationale U19 (die zich trouwens vorige week kwalificeerden voor het Europees Kampioenschap in Roemenië).

In het weekend waarin voor het eerst een Chinese tennister een Grand Slam won en waarin Rafaël Nadal voor de 6e keer Roland Garros op zijn naam schreef, stellen we deze week in onze rubriek “Wij lezen voor u” twee door tennis geïnspireerde boeken aan u voor: “Lelijk Winnen” van Brad Gilbert, en “The Inner Game of Tennis” van Timothy Galwey.

Brad Gilbert – Lelijk winnen

Gilbert wordt vaak de beste ter wereld genoemd als het gaat om de mentale kant van het tennis. Zijn slagen zien er misschien niet fraai uit, maar uiterlijk zegt niet alles. Hij heeft de grootste namen van het profcircuit verslagen - dankzij zijn ‘lelijke’ spel. In “Lelijk winnen” leert Gilbert tennisspelers hoe ze vaker kunnen winnen, zonder dat ze per se hun slagen moeten veranderen. De sleutel tot succes: meer nadenken, situaties herkennen, analyseren en je tegenspeler dwingen om jouw spel te spelen.

Ons oordeel: erg onderhoudend boek dat een aantal beïnvloedingstechnieken (of manipulatietechnieken als u wil) in detail beschrijft, zonder te technisch te worden. Bruikbaar voor (competitieve) recreanten, competitiespelers en mensen die geïnteresseerd zijn in sportpsychologie.

Timothy Gallwey – The inner game of tennis

Al vijfentwintig jaar lang lezen honderdduizenden tennisspelers dit basiswerk in de hele wereld. Het boek belooft de spelers een betere balans tussen lichaam en geest, een toestand van ‘ontspannen concentratie’ te leren creëren om topprestaties te leveren, en de geest te leren ‘focussen’ om nervositeit en twijfel te overwinnen.

Ons oordeel: goed geschreven basiswerk over de ‘dode’ momenten waarmee elke tennisspeler wordt geconfronteerd en waar te veel tijd is om na te denken. De onderliggende mechanismen worden op een begrijpelijke manier uitgelegd (hoewel een aanvulling vanuit de neurologie niet zou misstaan) en de auteur geeft degelijk advies over het controleren van de mentale processen.

Thrillers in de sport

kris — Sun, 15 May 2011 19:03:26 +0000

Dit boek van Stef Wijnants dat we enkele weken geleden voorstelden is erg toepasselijk op het einde van de voetbalcompetitie. In Nederland werd Ajax enkele uren geleden kampioen na een zinderend einde van de competitie, en bij ons wordt dinsdagavond duidelijk of Standard zijn onvoorstelbare eindspurt kan bekronen met een titel. Ook in het basketbal en volleybal werden de voorbije weken thrillers van formaat gepresenteerd. En konden wij onze inzichten en ervaring ten dienste stellen van coaches in deze situaties.

Het delen van kennis is voor ons niet enkel gericht op de coaches en teams waarmee we samenwerken, maar we vinden het ook belangrijk om sportpsychologie voor het ruimere publiek bekend te maken. En er worden stappen gezet. Met plezier hoorden we vorig weekend hoe Tom Boudeweel uitvoerig de rol van de sportpsycholoog in de Gentse tribune toelichtte. Ook in de academische wereld gaat de belangstelling van het professionele voetbal voor de sportpsychologie niet ongemerkt voorbij. Wij zijn uitgenodigd om in juli op het jaarlijkse congres van de Europese sportpsychologen onze activiteiten in het voetbal te komen toelichten.
En ook met u willen we kennis blijven delen. Vandaar opnieuw enkele boeken in de kijker: op voetbalvlak een boek van Marc Nesti, sportpsycholoog uit de Premier League, en een boek van Sven-Goran Eriksson. En iets ruimer 2 basiswerken die onze coachingfilosofie hebben vorm gegeven, Jim Thompson (Positive Coaching) en David Rock (brain-based coaching). Veel leesplezier!

Marc Nesti – Psychology in Football

In deze gids over de rol van de sportpsycholoog binnen het topvoetbal argumenteert toonaangevend sportpsycholoog Mark Nesti dat nauw samenwerken met coaches en spelers om de beste leeromgeving te creëren, de belangrijkste voorwaarde is om als sportpsychologen waarde te kunnen toevoegen aan de prestaties van het team en de spelers.
Gebaseerd op 20 jaar ervaring op het hoogste niveau van het Engels voetbal, biedt Nesti een gedetailleerde gids om sportpsychologie in te passen in een elite teamsportomgeving, van praktische oefeningen op het trainingsveld, tot het creëren van voorbeeldgedrag op clubniveau. Rubrieken die in het boek aan kome:

Mentale vaardigheidstraining
Groepscohesie en teamdynamiek
Professionaliteit, vertrouwen en confidentialiteit
Transities in het voetbal
Management- en coaching filosofieën
Structuur, communicatie en organisatiepsychologie

Het boek is geïllustreerd met waargebeurde casussen, gebaseerd op onderzoek in 16 professionele clubs over 5 Europese landen, en eindigt met de suggestie hoe andere elite teamsporten kunnen leren van de ervaringen in het professioneel voetbal.
Ons oordeel:
Het boek biedt een rijke combinatie van theorie en praktijk en mag daarom beschouwd worden als essentieel leesmateriaal voor sportpsychologen, coaches en mental coaches in professionele sportomgevingen.

Sven-Göran Eriksson – Over voetbal

Dit boek beschrijft de visie en de ideeën van de ex-bondscoach van Engeland Sven-Göran Eriksson met betrekking tot het ontwikkelen van een succesvol team. Samen met sportpsycholoog Willi Railo beschrijft hij de succesformule voor een team of een individuele atleet. De volgende onderwerpen komen aan bod:

De geheimen van motivatie
Zelfvertrouwen vergroten
Team building
Faalangst overwinnen
Een aanvallende instelling zonder agressie

Ons oordeel: erg vlot geschreven basiswerk met goede afwisseling tussen anekdotes en technieken voor mentale training.

Jim Thompson – Positive coaching

Met de nadruk op het motiveren en inspireren van atleten via positieve coaching methoden, biedt “Positive Coaching” aan veelbelovende en ervaren jeugd- en middelbare schoolcoaches een ruime waaier van concrete en praktische methodes om atleten hun potentieel te laten ontplooien – op en naast het veld. Op een toegankelijke toon en gevuld met sprekende voorbeelden geeft dit boek oplossingen voor het scala aan uitdagingen waarmee coaches worden geconfronteerd – hoe atleten te motiveren om het beste van zichzelf te geven, hoe het meest effectief te communiceren, hoe het meest te leren uit fouten en verloren wedstrijden, hoe trainingstijd het meest productief te maken, hoe van ouders bondgenoten te maken, hoe van atleten competitiebeesten te maken en van individuen een team, en hoe kinderen met verschillende capaciteiten te coachen. Het ultieme doel: levenslessen via de sport.
Ons oordeel: als filosofie in coaching absoluut top; een uitdaging om dit vertalen naar de competitieve wereld van jonge sporters en hun ouders.

David Rock – Your brain at work

Via de professionele uitdagingen van twee managers beschrijft Rock de meest recente ontwikkelingen binnen de sociaal-cognitieve hersenwetenschappen. We reizen binnenin hun brein, terwijl ze grote hoeveelheden aan informatie proberen te sorteren, te prioritiseren, memoriseren en daarna actie te ondernemen. Rock toont aan hoe het mogelijk is voor Emily en Paul, en dus de lezer, om niet alleen te overleven maar ook om succesvol te zijn in het overaanbod van informatie dat de moderne werkplek typeert (en er op het einde van de dag nog tevreden en vol energie op terug te kunnen kijken).
“The brain at work” verkent kwesties als: waarom voelt ons brein zo druk aan, en hoe kunnen we mentale energiebronnen maximaliseren; waarom is gedrag veranderen zo moeilijk – en hoe kunnen we dat gedrag minderen; waarom focussen op problemen de gewenste verandering niet teweeg brengt; hoe concentratie en focues het brein veranderen, en hoe we energie en productiviteit op het werk kunnen behouden; waarom kritiek geven zo moeilijk is, en hoe het makkelijker te maken; hoe organisatiecultuur wordt gevormd en het meest effectief kan worden veranderd.
Ons oordeel: een absoluut meesterwerk, het beste dat ik ooit heb gelezen in managementliteratuur. Aan ons de uitdaging om dit te vertalen naar de sportwereld!

100 meter tegenslag

kris — Mon, 11 Apr 2011 21:00:55 +0000

Het levensverhaal van Stefaan Maene, maar de voorbije weken ook erg op het voorplan bij verscheidene van de ploegen die wij begeleiden. De jonge Rode Duivels (U17) eindigden 4e en laatste op het elitetornooi, Knack Roeselare speelt voor het eerst sinds mensenheugenis geen finales van de play-offs, Cercle Brugge mist op een haar een tweede opeenvolgende bekerfinale. Omgaan met tegenslag, inherent aan het leven van elke topsporter. We stellen kort het boek van Maene voor, evenals de boeken “Mindset” (Reardon & Dekkers) en “Met vallen en opstaan” (Bert De Cuyper).

Stefaan Maene – 100 meter tegenslag

Een half leven lang dacht Stefaan Maene Olympisch, maar verder liep het in zijn leven vaker fout dan goed. Maene droomde enkel van goud, maar kreeg makkelijker miserie dan medailles toebedeeld. Achtenzeventig Belgische records, een Olympische finale en brons op het Wereldkampioenschap zwom hij bij elkaar, maar het leven was wreed voor de West-Vlaming. Vechtscheiding, vrouw weg, door de maffia achtervolgd, verplicht ondergedoken met non-stop politiebescherming, leven van achter de gordijnen en met pure angst als enige levensgezel. Terwijl de natie internationale overwinningen verwachtte, ging Maene afschuwelijk hard onderuit. Drie jaar weg, vijftig kilo erbij, geen energie meer om te overleven. Zijn hoofd sloeg op hol, z’n lichaam lag in puin en enkel pillen boden hulp, dacht hij uitgeteld. In dit boek vertelt Stefaan Maene zijn ongewone verhaal, zijn verborgen leven met de achterkant van de medaille. Een verhaal van drama en tragiek, maar ook van hoop. Maene is er na jaren op een roetsjbaan zelf nog niet uit wat nu precies zijn specialiteit is - rugslag of tegenslag? - maar opgeven wil hij nooit meer.

Ons oordeel: enkel boeiend voor insiders uit de zwemwereld.

Jackie Reardon & Hans Dekkers - Mindset

Een mentale gids om optimaal te presteren, geïnspireerd door de hype rond mindfulness, evenwichtigheid en onthaasting. We willen allemaal “in de zone” zijn bij alles wat we ondernemen. Het boek leert je de ruis van gedachten die steeds weer opduikt bij alles wat we doen en denken - “het verhaaldenken” - inruilen voor een toestand van rust, evenwicht en tegenwoordigheid van geest - “het actiedenken”. Het doel is dat je ook tijdens een moeilijke wedstrijd of een zware training plezier ervaart, doordat je in staat bent ontspannen en tegelijkertijd geconcentreerd te zijn en het beste uit jezelf te halen. Actief je mindset veranderen is het avontuur doorheen het boek, geïllustreerd door tennisvoorbeelden, maar de metafoor van de sport kan ook gebruikt worden voor het dagdagelijkse leven.

Ons oordeel: een toegankelijk boek dat je in staat stelt de inzichten en technieken toe te passen op heel wat sportdisciplines. Een visie waar we kunnen achterstaan: de sporter bewust maken dat hij zelf de keuze heeft om te schakelen in zijn hoofd. Een mix tussen praktische oefeningen en het doordrongen worden van de principes van mindfulness.

Bert De Cuyper - Met vallen en opstaan

Prestatiesport wordt gespeeld op het scherp van de snede, en roept zo vele potentiële probleemsituaties op. Zoveel mogelijk trainen, maar wel blessurevrij blijven. Geen gram vet teveel hebben, maar wel net genoeg om de inspanningen aan te kunnen. Individueel het verschil moeten maken, maar toch je rol in het dienst van het team blijven vervullen. Drie thema’s worden in drie delen behandeld: omgaan met blessures, onderpresteren in teams en problematisch eetgedrag. De auteur richt zich in eerste instantie tot trainers en coaches, maar ook atleten en sportpsychologen kunnen hun voordeel doen met dit boek.

Ons oordeel: theorieën uit de sociale, gedrags-, persoonlijkheids- en bedrijfspsychologie worden vertaald naar de praktijk van de sport, en bieden op die manier inzichten maar ook handvaten voor de coach om te interveniëren. De theoretische basis is grondig uitgewerkt, anderzijds is het luchtig genoeg geschreven om toepasbaar te zijn. De opsplitsing in drie delen laat toe om te lezen wat jou specifiek interesseert. Je kan het boek makkelijk even aan de kant leggen, om het net zo makkelijk weer op te nemen en geboeid verder te lezen.

Ook jonge Rode Duivels staan voor cruciale wedstrijden!

kris — Fri, 25 Mar 2011 19:47:20 +0000

De komende dagen spelen de U17 het elitetornooi voor kwalificatie voor het EK. Spanje, Engeland en Noord-Ierland zijn de tegenstanders en enkel de winnaar van het tornooi plaatst zich voor het EK. De coaches zijn alvast goed gewapend, met gedetailleerde mentale profielen van alle spelers hebben ze de tools in handen voor een optimale coaching. U kan de openingswedstrijd tegen Spanje zaterdag live volgen via de website van de voetbalbond (www.footbel.be).

In onze rubriek “Wij lezen voor u” stellen we deze week opnieuw 2 boeken rond mental coaching voor. Wat luchtiger lectuur dan vorige week. Een boek van Dirk Deferme en een van zijn collega sportjournalist Stef Wijnants.

Dirk Deferme – Iedere dag ergens voetbal

Iedere dag is er wel ergens voetbal. Het boek gaat evengoed over Chelsea FC als over Rita Berlaar. Het gaat over het talent van al die Brazilianen én over dat van Deferme junior. Over de gelijkenissen tussen Arsène Wenger en Glen De Boeck. Over sterren als Zlatan Ibrahimovic, Ronaldinho en Cristiano Ronaldo, maar ook over Timmy Simons en nog een paar andere Belgen die zich Europees weten te handhaven. Het gaat over voetbalgeweld, Italiaanse politiek en Russisch geld. Over het gevecht om de televisierechten, met een meedogenloze kijk op de teloorgang van het Belgisch voetbal in Europa en over de ondoorgrondelijke clubliefde van een Limburger voor het onweerstaanbare KV Mechelen. En over nog zoveel meer.

Ons oordeel: vlot leesbaar boek dat dank zij de kritische kanttekeningen, de zinvolle overpeinzingen maar vooral door de liefde voor het spelletje de anekdotiek overstijgt.

Stef Wijnants – Thrillers in de sport

“Daar is ‘m, daar is ‘m! Ik weet zelfs niet wie het is, maar we zijn alweer op weg naar Mexico!” Op 20 november 1985 scoorde Georges Grün vijf minuten voor het einde van de WK-kwalificatiewedstrijd Nederland-België een gedenkwaardig doelpunt. Mede dank zij de begeleidende kreten van Rik De Saedeleer heeft dit magische moment zich in het collectief geheugen van de Belgische voetballiefhebber genesteld. Een schijnbaar voldongen feit werd in één sublieme seconde achterhaald. Een thriller in de sport. In dit boek vertelt sportjournalist Stef Wynants met passie over de spannendste ontknopingen in de geschiedenis van de topsport.

Ons oordeel: goed geschreven en voor de sporten waar je als lezer een grote affiniteit mee hebt erg meeslepend.

Wij vinden boeiende lectuur voor u

kris — Mon, 07 Mar 2011 22:59:04 +0000

Als trainer, coach en atleet op zoek naar boeiende lectuur omtrent sportpsychologie en mental coaching bent u hier aan het juiste adres! Wij geven u op onze blog vanaf heden wekelijks (nogal een engagement, we know) een of twee interessante leestips. Mét korte inhoud van het boek en ons kritisch oordeel. We starten deze week met een all-time classic in voetbalpsychologie, Bill Beswick, geflankeerd door een handboek van onze noorderburen Jan Huijbers en Peter Murphy. In “Focused for Soccer” vat Beswick, een van dé autoriteiten op vlak van mental coaching in voetbal zijn inzichten en technieken samen in dit grondige naslagwerk. Hij benadrukt “eerst het spelen met het hoofd, dan met het hart”, om zo de spelers te leren om beslissingsvaardigheden te ontwikkelen en hun emotionele responsen onder controle te houden. Het boek biedt talrijke praktische tips en stap-voor-stap technieken die je onmiddellijk kan toepasen op training en wedstrijd.
Ons oordeel: uitmuntend handboek van een inspirerend heerschap die zijn inzichten op een erg open manier deelt met het grote publiek. Herkenbare situaties en ook voor professionele mental coaches nog “food for thought”.

In het boek proberen de auteurs hier een antwoord op te geven, en leren de voetbaltrainer te coachen met Action Type, een psychologisch raamwerk dat inzicht verschaft in het eigen voorkeursgedrag maar ook concrete handvatten aanreikt om de fysieke, mentale en emotionele kenmerken van sporters zo met elkaar te verbinden dat zij op hun best kunnen zijn.

Jan Huijbers en Peter Murphy – Totaalcoachen

De moderne coach lijkt een duizendpoot. Toch is de hoofdtaak simpel: training geven en coachen. Maar hij is ook inspirator, mentor en gids van sporters. Hij is scout, stelt selecties samen en bepaalt de tactiek. En hij geeft leiding aan het begeleidingsteam. In welke rollen blinkt u van nature uit en welke wilt u nog ontwikkelen? En met welke coachfilosofie brengt u eenheid in deze waaier van rollen, opdat u authentiek en sturend kunt functioneren?”

Jan Huijbers en Peter Murphy – Totaalcoachen oefenboek

In het oefenboek geven de auteurs concrete oefeningen om het psychologisch raamwerk in de praktijk te zetten. In de vier hoofdstukken worden 120 oefeningen rond communicatie, concentratie, conflict, faalangst, flow, zelfvertrouwen en dergelijke meer voorgesteld. De oefeningen zijn op elke tak van sport toepasbaar en zijn zowel voor individuele sporters als teamsporters bedoeld.

Ons oordeel: de Jungiaanse typololgie heeft haar sporen ruimschoots bewezen in het bedrijfsleven en begint ook in de sportwereld door te breken. Erg goed toepasbaar op vlak van communicatie en coaching tussen coach en sporter. Het oefenboek kon ons echter veel minder overtuigen.

Bruno Demichelis bij Chelsea als inspirerend voorbeeld voor het INFP

kris — Sun, 30 Jan 2011 14:34:00 +0000

Tijdens ons weekend met de voetbalpsychologen in Londen werden we bij Chelsea vergast op een inspirerend betoog van Bruno Demichelis, rechterhand van Carlo Ancelotti. Demichelis stond in 1987 aan de wieg van het Milan Lab en is ongetwijfeld een van de meeste bekende voetbalpsychologen ter wereld. Na meer dan 20 jaar bij Milan kwam hij met Ancelotti mee naar Londen waar hij de spelers en staf klaarstoomt voor topprestaties. Zelf beschrijft Demichelis zijn rol bij Chelsea als volgt: “my job as assistant first coach is a scientific coordinator role (human performance & medical) and is complementary to Ray Wilkins (football/technical). Personally I am a sports psychologist so generally I will assist our head coach to coordinate all activities that are provided to the team and individual players to help them reach their highest performance level.”

Demichelis nam uitgebreid de tijd voor een babbel met ons netwerk, en enkel een telefoontje van zijn vrouw (die al een uur op hem aan het wachten was in een restaurant in Londen voor een etentje met vrienden) belette hem om nog uren door te gaan. Een inspirerende man die ons veel stof tot nadenken en nakaarten gaf. Ook zijn assistent, Tim Harkness was een interessante gesprekspartner en een perfecte gastheer. Op zaterdag brachten we de voormiddag door met het delen van onze eigen ervaringen en best practices aan elkaar. Voorbeelden en case studies uit Nederland, België en Engeland, aangevuld met theoretische inzichten en nieuwe concepten uit Noorwegen. Opnieuw veel food for thought. Daarna live voetbal, met Moussa Dembélé die zijn ploegmaats op sleeptouw nam in een vrij gesloten en rommelige partij tegen Stoke City. Erg veel enthousiasme, snelheid en gedrevenheid, maar weinig vlotte combinaties om de ijzige wind die vanover de Thames kwam aanwaaien te doen vergeten. Vooral veel ambiance van de Stoke aanhang, want de Fulham supporters komen voor een rustige namiddag naar Camden Cottage, niet om zich bedronken en beschilderd de longen uit het lijf te schreeuwen. Een beetje jammer voor de sfeer, maar al bij al een plezante namiddag. Volgende afspraak met het netwerk in Madeira, naar aanleiding van het volgende FEPSAC congres.